Suçluya saygi: Enver Paşa (Ismail Enver Bey)

(22 Kasım 1881, İstanbul – 4 Ağustos 1922, Belcivan-Tacikistan)


Enver Pascha Enver Paşa, Osmanlı’nın son döneminde askeri ve siyasi alanda ön safta yer almıştır. İttihat ve Terakki Cemiyetinin kurucularındandır ve günümüzde dahi 'Turan Ordusu Kumandanı' olarak bilinmektedir. Turan Yolunda engel olarak gördüğü Ermenilerin imha edilmesi, Enver Paşa'nın geliştirdiği bir fikirdir. Harbiye Nazırı (Savaş Bakanı) ve Başkumandan Vekili olduğu dönemde (1913-1918) yabancı ülkelerin büyükelçileriyle yaptığı görüşmelerin tutanaklarından, Ermenilere uygulanan soykırım konusundaki kararlı tutumu bariz bir şekilde ortaya çıkmaktadır.

Osmanlı’nın Avrupa’da, özellikle de Almanya’da dönemin en çok tanınan devlet politikacısıdır.

Harbiye Nazırı Enver Paşa, 1913 Temmuzıunda Edirne’nin geri alınmasının ardından Trakya’da ve 1914 sonrası Ege’de bulunan Rum köylerinde terör uygulamasıyla kendinden söz ettiren Teşkilat-ı Mahsusa’nın da fikir babasıdır. Başkumandan İkinci Vekili Kuşçubaşı Eşref bu özel timin ülke içinde ve dışında sürdürdüğü operasyonların kabul edilebilir düzeyi aştığını belirterek bu birliği ‘devlet içinde devlet’ olarak nitelendirmiştir. Kuşçubaşı’na göre bu birlik üç ana hedef doğrultusunda çalışmaktadır: ‘Türkiyenin birleşmesi, İslam Birliği ve Pantürkizm’.




Enver Pascha Pantuerkish    Enver Pascha Pantuerkish


3 Kasım 1918'de Almanların yardımıyla Almanya'ya kaçmış olan Enver Paşa, askerlikten azledilmesinin ardından 1919'da Divan-ı Harb-i Örfi Mahkemesince gıyabında idama mahkum edilmiştir. 1920 yılında Kızıl Orduya karşı müslümanlarla birlikte savaşan İsmail Enver Bey, 4 Ağustos 1922 günü Tacikistan’da, Duşanbe yakınlarında bulunan Belcıvan köyü mezrasında cephede öldürülmüştür. Çeğen köyüne defnedilen naaşı, Sovyetler Birliği’nin 1991 sonlarında kendini feshetmesının ardından 4 Ağustos 1996’da İstanbul’a getirildiğinde devlet töreniyle karşılanmıştır. İsmail Enver, Hürriyet-i Ebediyye tepesinde bulunan anıt mezarda gömülüdür.

Enver Pascha Grabstelle    Enver Pascha Grabstelle
İsmail Enver’in Tacikistan’daki gömülü olduğu düşünülen yer (2010)


İsmail Enver Bey'in eşi Naciye Sultan, Osmanlı Hanedanı mensubu olmasına rağmen çocuklarıyla birlikte özel izinle Türkiye’ye dönmüştür. 1926 yılında çıkarılan yasaya dayanarak kendisine yaşam boyu maaş bağlanan Naciye Hanım, Ortaköy’de bulunan köşkünde yaşadı.

4 Ağustos 1996’da İsmail Enver Bey'in naaşının nakliyle ilgili olarak düzenlenen devlet töreninde kensidinden 'Hürriyet ve İstiklal Kahramanı Enver Paşa' olarak sözedilmiştir.


Enver Pascha Grabstelle
Enver Paşa’nın 1996 yılında inşa edilen kabri, İstanbul’da “Enver Paşa Türbesi” olarak da anılmaktadır.
Enver Paşa’nın Adını Taşıyan Yerler:
I.  Enver Paşa’nın Adını Taşıyan Mahalle:

‘Enver Paşa Mahallesi’
  1. Balıkesir-Balya
II.  Enver Paşa’nın Adını Taşıyan Cadde, Sokak ve Bulvarlar:

“Enver Paşa Caddesi” / “Enverpaşa Caddesi”
  1. Artvin-Yusufeli, Merkez
  2. Aydın-Germencik, Yenimahalle
  3. Denizli-Merkez, Saraylar Mahallesi
  4. İstanbul-Bayrampaşa, Kartaltepe Mahallesi
  5. İstanbul-Büyükçekmece, Dizdariye Mahallesi
  6. İstanbul-Esenyurt, Esenkent Mahallesi, Bahçeşehir Semti
  7. İstanbul-Tuzla
  8. Kahramanmaraş-Türkoğlu
  9. Kırşehir-Mucur, Yenice Mahallesi
  10. Sakarya-Adapazarı, Geyve
Enver Pascha Strasse
„Enver Paşa Sokağı“ / „Enverpaşa Sokağı“ / „ – Sokak“: Enver Pascha-Straße
  1. Aydın-Kuşadası, Türkmen Mahallesi
  2. Bursa-Osmangazi, Tuna Mahallesi
  3. Çanakkale-Eceabat, Kemalpaşa Mahallesi
  4. İstanbul-Kadıköy/Bağdat Cad.
  5. İzmir-Balçova, Teleferik Mahallesi
  6. Kars-Merkez, Hafızpaşa Mahallesi
  7. Tekirdağ-Merkez, Aydoğdu Mahallesi
  8. Lefkoşa/Kıbrıs (Levkosia, Süd-Zypern)
  9. Girne-Lapta/Kıbrıs (Zypern)
„Enver Paşa Bulvarı“
  1. Aydın-Merkez, Adnan Menderes Mahallesi
„Enver Paşa Çıkmaz Sokak“
  1. Kars-Merkez
III.   Enver Paşa’nın Adını Taşıyan Camiler:

“Enverpaşa Camii”
  1. Akçaabat, Zaferli Köyü
IV.   Enver Paşa’nın Adını Taşıyan Okullar:

Grundschulen:

„Enverpaşa İlköğretim Okulu”
  1. İzmir-Yamanlar
  2. Bodrum-Marmaris, Armutalanı
V.   Diğerleri:

„Enver Paşa Türbesi“ (Heiligengrab von Enver Pascha)
  1. Abide-i Hürriyet Tepesi, İstanbul-Çağlayan
“Enver Paşa Korusu” (Enver Pascha Forst, hieß als Familieneigentum: “Naciye Sultan Korusu”)
  1. İstanbul-Beşiktaş, Kuruçeşme Mahallesi / Ortaköy Mahallesi
Enver Paşa Köprüsü: "Enwer-Pascha-Brücke"

EnverPascha Brücke     EnverPascha Brücke
Enver Paşa Köprüsü, Almanya'nın Postdam şehrinde bulunmaktadır. 1901 yılında yapımı tamamlanan köprü, 1909-1912 yılları arasında Berlin'de ataşemiliter olduğu dönemde Potsdam-Glienicke'de oturmuş olan Enver Paşa'nın adını taşımaktadır. II. Dünya Savaşı sırasında havaya uçurulmuştur. Günümüzde yeniden yapılanması ve isminin değiştirilmesi düşünülmektedir.

© Foto: Udo Unkelbach
Enver Paşa'nın Adını Taşıyan Evler:
1. Enver Paşa Konağı
Enver Paşa Konağı, İstanbul-Ortaköy'de bulunmaktadır. Zamanında kışlık ev oarak düşünüen konak, İsmail Enver Bey'in ailesinin Türkiye'ye döndükten sonra yaşadığı evdir. Mülkiyeti ailededir.
EnverPascha Winterhaus
Enver Paşa Konağı, Istanbul-Ortaköy, Ahmet Adnan Saygun Caddesi 14/H
2. Enver Paşa Köşkü
Zamanında av köşkü olarak kullanılan bu mekan, 2005 yıında geçirdiği yangının ardından kapsamlı bir tadilat görmüştür. Günümüzde İstanbul İl Özel İdaresine bağlıdır ve 'Büyükçekmece Çocuk Kültür Evi' olarak hizmet vermektedir.

EnverPascha Sommerhaus     EnverPascha Sommerhaus
İstanbul İl Özel İdaresiKöşkten bir iç görünüm
"Çocuk Kültür Evi"



EnverPascha Sommerhaus
2005 Yangını
Enver Paşa Konulu Bazı Kitaplar:
   

   



Enver Paşa’ya Türbe Ziyaretleri...

 
İstanbul, Büyükçekmece, Yıl: 2010 !
4 bin imza topladılar


HABER RESİMLERİ
07 Eylül 2010, 13:34 Salı (1131)
"Gebt den Namen Enver Paschas"

4.000 İstanbullu, o güne dek bir şehidin adını taşıyan sokaklarına Enver Paşa’nın isminin verilmesi için imza verdi.